Skocz do zawartości


Zdjęcie

Mechanizmy korbowe oraz środki suportu.


  • Zamknięty Temat jest zamknięty
Brak odpowiedzi do tego tematu

#1 Malik

Malik
  • Administrator
  • 2483 postów
  • SkądZielona Góra

Napisano 16 maj 2009 - 11:17

Mechanizmy korbowe oraz środki suportu - montaż oraz demontaż krok po kroku.

W ostatnich latach mechanizmy korbowe oraz łożyska/środki suportu przeszły spore przemiany.
Jeszcze do niedawna najbardziej popularne były korby na kwadrat oraz na octalink/isis. Teraz te systemy w większości zostały wyparte przez nowe patenty takie jak: Hollowtech II (shimano), Ultra Torque (campagnolo/fulcrum), GXP (Sram/truvativ), MegaExo (FSA), X-Type (Race Face).

Poniżej zdjęcia poszczególnych (najbardziej popularnych) środków suportu oraz mechanizmów korbowych wraz z krótkim opisem.

Dołączona grafika Dołączona grafika

Kwadrat - najstarszy z obecnie stosowanych systemów, który nie grzeszy sztywnością. Jego największą zaletą jest duża żywotność łożysk, a szczególnie w tych "nowych" maszynowych.
Rozróżniamy dwa rodzaje kwadratów. JIS - campagnolo, ISO - shimano.

Dołączona grafika Dołączona grafika

Octalink - rozwiązanie opatentowane przez shimano. Połączenie korby z ośką w tym systemie jest nieco sztywniejsze od środka na kwadrat, ale okupione jest to zdecydowanie mniejsza żywotnością łożysk. Octalinka dzielimy na dwa rodzaje. Pierwszy z nich ma "ząbki" o szerokości 2,2mm i długości 5mm (DA, Ultegra, 105), a drugi rodzaj 2,8mm i 9mm (Tiagra, Sora).

Dołączona grafika Dołączona grafika

ISIS - rozwiązanie bardzo podobne do tego oferowanego przez shimano. Sztywność połączenia korba-oś jest na prawie tym samym poziomie co przy octalinku (sporo zależy od samej korby, zębatek itd). Żywotność łożysk beznadziejnie niska. Jest to moim zdaniem najgorszy z systemów jakie kiedykolwiek zostały wymyślone.

Dołączona grafika Dołączona grafika

Hollowtech II - od tego systemu zaczęła się wielka rewolucja. Dzięki łożyskom usytuowanym na zewnątrz ramy mechanizm korbowy w końcu był odpowiednio sztywny.

Dołączona grafika Dołączona grafika

Ultra torque - campagnolo wprowadziło swój patent nieco później jak shimano. Łożyska tak samo jak w shimano powędrowały na zewnątrz ramy jednak sam system mocowania korby jest kompletnie inny jak u konkurenta. W shimano łożyska są zamontowane w miskach z kolei w campagnolo łożyska są osadzone na korbach.

Ultra-Torque OS-Fit, Hollowtech II OS - najnowsze rozwiązanie mocowania osi/korby występujące tylko w ramach karbonowych z praktycznie najwyższej półki. Miski są wciskane w ramę, a nie jak było do tej pory wkręcane. OS'y występują w dwóch rodzajach BB30 oraz 86,5x41.

http://forumszosowe..../pressfitut.jpg http://forumszosowe..../pressfitsh.jpg

:arrow: Narzędzia.

Do ściągnięcia/założenia mechanizmów korbowych oraz wkładów suportu różnych systemów potrzeba następujących narzędzi:

- ściągacze do mechanizmów korbowych systemu na kwadrat, isis oraz octalink (zdjęcie poniżej)
- klucz do wkręcania/wykręcania misek systemu Hallowtech II(shimano), Ultra Torque (campagnolo), Mega Exo (FSA) itp. - na szczęście jeden klucz pasuje do każdego systemu
- klucz do wkładów "na kwadrat", isis oraz ocatlink (niektóre wkłady posiadają nacięcia na zewnętrznym kołnierzu)
- klucze płaskie w zależności od rodzaju ściągacza nr 15, 16, 19, 24(ewentualnie "francuz")
- klucze imbusowe nr. 5, 8, 10
- klucz nasadowy nr 14

:arrow: Demontaż mechanizmu korbowego - "na kwadrat", octalink, isis.

Demontaż mechanizmu korbowego zaczynamy od odkręcenia śrub mocujących korbę do wkładu suportu. W zależności od systemu są to śruby: - na imbus nr 8,10, klucz nasadowy nr 13/14 (zdjęcie poniżej)
Następnie dobieramy odpowiedni ściągacz do korby. Na zdjęciu poniżej mamy dwa rodzaje ściągaczy. Pierwszy po lewej to ściągacz korb na kwadrat, natomiast ten po prawej to ściągacz korb na octalink/isis. Te dwa ściągacze różnią się głównie tylko średnicą trzpienia.

http://forumszosowe....uport/sruby.jpg http://forumszosowe....t/sciagacze.jpg

http://forumszosowe....t/kwademont.jpg

Przed wkręceniem ściągacza w mechanizm korbowy należy nanieść odrobinę smaru na gwint ściągacza albo na gwint mech. korb. oraz na gwint samego trzpienia. Przy użyciu klucza nr 19 (w przypadku ściągacza shimano) solidnie dokręcamy ściągacz (trzpień ściągacza musi być schowany) do oporu. Następnie przy użyciu klucza nr 16 wkręcamy trzpień, który zapierając się o oś suportu wypycha mechanizm korbowy. (patrz zdjęcie poniżej)
Po ściągnięciu korby wykręcamy (aż wyjdzie z gniazda mech. korbowego) w pierwszej kolejności trzpień, a następnie wykręcamy ściągacz.
Z drugiej strony postępujemy identycznie.

http://forumszosowe..../kwademont2.jpg http://forumszosowe..../kwademont1.jpg

:arrow: Demontaż mechanizmu korbowego typu hollowtech II, ultra torque, mega exo, gxp itp

W shimanowskich korbach demontaż zaczynamy od odkręcenia imbusem dwóch śrub mocujących lewe ramię mechanizmu korbowego do osi suportu.
Następną czynnością będzie odkręcenie przy użyciu plastikowego klucza (patrz zdj poniżej) plastikowej nakrętki dociskającej ramię mechanizmu do reszty. Przy pomocy płaskiego wkrętaka podważamy plastikową podkładkę z bolcem, która znajduje się w szczelinie między śrubami. (Ta podkładka jest tak samo zbędna jak sprężynka w systemie UT. Mało tego ta śmieszna podkładka z bolcem często jest przyczyną różnych zgrzytów, trzasków itp.)
Zdejmujemy lewe ramię mechanizmu, uderzamy delikatnie dłonią w oś i mamy zdemontowaną korbę.

http://forumszosowe....rt/ht2mont3.jpg http://forumszosowe....rt/ht2mont2.jpg

System campagnolo czyli ultra torque dość znacznie różni się od reszty systemów. Jego demontaż jest banalnie prosty. Do tego potrzebujemy jedynie imbusa nr 10, którego wkładamy z prawej strony mechanizmu, odkręcamy w lewą stronę i ... już. ;-)

Mega exo czyli patent FSA to połączenie sztywnej osi z mocowaniem korby na isis. Wyższe modele korb FSA posiadają śruby wraz ze ściągaczem i dzięki temu do demontażu wystarczy imbus nr 8.
Podobne rozwiązanie posiada system srama (truvativowski gxp) czy też Race Face'a X-type.

:arrow: Demontaż osi suportu na kwadrat, octalink, isis.

Zanim zdemontujemy oś suportu należy dobrać odpowiedni klucz. Na poniższym zdjęciu mamy kilka przykładowych kluczy. Pierwszy z lewej to klucz m.in do odkręcania środków suportu campagnolo (np stare veloce na kwadrat), plastikowych kinexów. Drugim kluczem możemy odkręcić wkłady Race Face'a, albo np lewą stronę wkładu shimano na octalink (jedno z pierwszych zdjęć na początku artykułu). Ostatnim kluczem odkręcimy praktycznie większość wkładów na kwadrat, octalink czy isis.

http://forumszosowe....port/klucze.jpg

Po dobraniu odpowiedniego klucza można zacząć działać. Aby bezproblemowo i bezstresowo odkręcić miski suportu, które często bywają zapieczone warto się zaopatrzyć w zwykłą ośkę z "rometowskiej" przedniej piasty oraz w zwykłą ośkę od tylnej piasty mtb (im dłuższa tym lepiej). Przednią rometowską ośkę można wykorzystać przy wkładach na kwadrat, a tą od tylnej piasty mtb możemy zastosować przy wkładach na octalink/isis gdzie osie są przelotowe.
Dzięki tym ośkom klucz nie wyskoczy z gniazda miski podczas odkręcania.
Odkręcanie misek suportu zaczynamy oczywiście od strony lewej. W tym miejscu warto wspomnieć o występujących standartach jeśli chodzi o gwinty w ramach.

BSA - system angielski jest najczęściej stosowanym systemem. Z prawej strony mamy gwint lewy, natomiast ze strony lewej mamy gwint prawy. Na miskach systemu BSA mamy oznaczenie 1.37x24

ITA - system włoski, obecnie rzadko spotykany. W tym systemie po obu stronach znajduje się gwint prawy. Miski z włoskim gwintem maja oznaczenia 36x24.

Po upewnieniu się jakie posiadamy gwinty w ramie możemy zacząć odkręcać miski.
Wkładamy klucz w gniazdo miski, dokręcamy klucz za pomocą rometowskiej ośki (patrz zdj. poniżej), bierzemy w łapę francuza albo odpowiedni klucz i wykręcamy miskę.
Dokładnie tak samo postępujemy z prawą stroną.

http://forumszosowe..../kwademont4.jpg

:arrow: Demontaż łożysk/misek suportów systemów HT2, UT, GXP itp.

Wykręcenie łożysk/misek tych systemów jest jedną z najprostszych czynności wykonywanych przy mechanizmach korbowych oraz osiach suportów.
Do tego będzie nam potrzebny klucz, który widać na zdjęciu poniżej. Na całe szczęście do wszystkich systemów jest dokładnie ten sam klucz.
Zakładamy klucz na miskę i odkręcamy... to tyle w tej kwestii.

http://forumszosowe..../suport/pro.jpg
http://forumszosowe....ort/ht2mont.jpg

:arrow: Demontaż łożysk/misek systemu OS-fit

Do tego zadania będziemy potrzebowali niesamowicie skomplikowanego narzędzia.
Tym narzędziem jest "ruski klucz" ;-) czyli młotek i pobijak.
Przykładamy pobijak z jednej strony miski, uderzamy w pobijak młotkiem, przykładamy pobijak po przeciwnej stronie miski, uderzamy młotkiem... ot cała fizolofia ;-)

:arrow: Montaż środka suportu na kwadrat, isis, octalink, HT2, UT, MegaExo, OS-fit

Montaż środka/misek zaczynamy od naniesienia smaru stałego na gwinty w ramie. Następnie wkręcamy lewą miskę do 2/3 gwintu. Miska powinna się wkręcić bez większego oporu (o ile nie będzie pokryta "klejem"). Przy wkręcaniu misek koniecznie trzeba uważać aby wkręcić miskę prosto i najlepiej robić to samymi rękoma (przynajmniej na początku).
Krzywe wkręcenie misek grozi uszkodzeniem gwintu i czasem nawet przegwintowanie nie pomaga.
Po wkręceniu lewej miski do 2/3 gwintu zabieramy się za stronę prawą. Środek wkręcamy w zależności od ramy w prawo bądź lewo i tak samo jak przy stronie lewej należy uważać aby wkręcić środek prosto. Podczas poprawnego wkręcania środka słychać dość wysoki dźwięk, który niesie się po całej ramie.
Zakładamy klucz do dokręcania środków, montujemy klucz do środka ośką od piasty i solidnie dokręcamy (szczególnie prawą stronę należy mocno dokręcić).
Dokręciliśmy prawą stronę to teraz zabieramy się za dokręcenie lewej. Zakładamy klucz, dokręcamy go ośką i dokręcamy miskę.
Ośkę mamy na miejscu możemy przystąpić do założenia korb.
Zaczynamy od nałożenia odrobiny smaru na kwadrat lub wielowypust osi. Następnie zakładamy korbę na oś, nakładamy odrobinę smaru na śrubę (nie tylko na gwint, ale także na kołnierz/podkładkę), bierzemy odpowiedni klucz i mocno dokręcamy korbę.
Kolejność zakładania korb nie ma już żadnego znacznie i zarówno z lewej strony jak i z prawej postępujemy tak samo.

Montaż misek oraz korb systemu HT2, UT itp jest banalnie prosty.
Oczywiście zaczynamy od naniesienia smaru na gwinty, następnie wkręcamy miski i akurat przy tych systemach nie ma znaczenia od której strony zaczniemy (pamiętając w którą stronę należy wkręcić miski). Można również od razu dokręcać "na maxa". Miski dokręcamy kluczem (np PRO) znajdującym się na zdjęciach powyżej.

Łożyska OS-fit - do montażu tych misek potrzebny jest specjalny klucz, który działa na tej samej zasadzie co klucz do montażu misek sterowych. Ale to tylko teoria.
Do nabicia misek można użyć np kawałka deski czy chociażby ... szczotki (to moja metoda :mrgreen: ).
Przed nabiciem misek tradycyjnie nakładamy na gniazdo w ramie cienką warstwę smaru, ramę kładziemy na jakimś stołeczku itp aby zapewnić solidne podparcie pod mufą suportową. Wkładamy miskę ręką, przykładamy deseczkę i uderzamy młotkiem.
Miski w tym systemie wchodzą bardzo płynnie i nie ma z tym większych problemów.

W systemie OS, a szczególnie w rozwiązaniu campagnolo warto miski od razu posmarować klejem Loctite 222, 641 (bądź inny klej do gwintów, który nie sklei nam misek na amen). Z własnego doświadczenia wiem iż sam smar nie wystarczy.
Miski campy są wykonane z aluminium i niestety podczas mocniejszego naciśnięcia na korby słychać trzaski, stuki itp.
Po zastosowaniu Loctite'a trzaski przeszły do historii.

Miski shimanowskie są wykonane z tworzywa i tutaj akurat wystarczy nałożyć sam smar.

Montaż samych misek dla wszystkich systemów (oprócz OS) jest identyczny, natomiast założenie mechanizmów korbowych jest już zupełnie inne.

HT2 - korbę shimanowską montujemy zaczynając od strony prawej. Wkładamy korbę zintegrowaną z ośka w miski suportu (w razie oporów dobijamy korbę dłonią), na wystającą z drugiej strony ośkę nakładamy odrobinę smaru i zakładamy lewą korbę. Korbę dociągamy poprzez plastikową "śrubę" za pomocą małego plastikowego klucza, który jest w zestawie razem z kluczem do dokręcania misek systemu HT2, UT itp.
Ostatnią czynnością jest dokręcenie imbusem nr 5 dwóch śrub. Dokręcamy te śruby na przemian uważając aby nie uszkodzić gniazda śruby.

UT - montaż korb campy/fulcrum jest znacznie prostszy jak u Japończyków. Wkładamy obie korby jednocześnie, ustawiamy je tak aby były w jednej lini, nakładamy śrubę na imbus nr 10, wkładamy śrubę do środka osi korby od strony prawej i dokręcamy korbę.
W zestawie z miskami jest sprężyna, która niby ułatwia montaż korb, ale tak naprawdę można ten etap pominąć.

MegaExo, GXP, X-Type - korby tych systemów zakłada się w podobny sposób co shimano. Jednak są pewne różnice. Np korby FSA z system MegaExo albo np Sramowskiego Force'a dokręca się jednym imbusem nr 8.
System Race Face'a jako jedyny ma lewą korbę zintegrowaną z osią, a więc montaż zaczynamy od wsadzenia lewego ramienia wraz z osią, a następnie zakładamy prawą korbę.